Szkolenie skierowane jest do:

• pracowników starostw powiatowych i urzędów miast na prawach powiatu odpowiedzialnych za ochronę środowiska;
• pracowników urzędów gmin i miast zajmujących się sprawami zanieczyszczeń powierzchni ziemi;
• pracowników regionalnych dyrekcji ochrony środowiska;
• osób odpowiedzialnych za identyfikację historycznych zanieczyszczeń powierzchni ziemi i prowadzenie wymaganych wykazów;
• pracowników wydziałów gospodarki nieruchomościami, ochrony środowiska i planowania przestrzennego;
• kierowników referatów, naczelników wydziałów oraz osób odpowiedzialnych za kontrolę wewnętrzną i nadzór nad realizacją zadań środowiskowych.

🎯 Cel szkolenia: Celem szkolenia jest przygotowanie pracowników administracji publicznej do prawidłowej realizacji obowiązków związanych z identyfikowaniem zanieczyszczeń powierzchni ziemi, prowadzeniem postępowań administracyjnych i współpracą z właściwymi organami ochrony środowiska. Szczególny nacisk zostanie położony na problemy w nadzorze nad

zanieczyszczonymi gruntami wskazane przez NIK w 2026 r. Uczestnicy poznają zasady ustalania właściwości organów, dokumentowania zanieczyszczeń i podejmowania wymaganych działań, co pozwoli ograniczyć ryzyko błędów proceduralnych i usprawnić nadzór nad realizacją obowiązków środowiskowych.

Uczestnik po szkoleniu:

• zna najważniejsze ustalenia kontroli NIK dotyczącej nadzoru nad historycznymi zanieczyszczeniami powierzchni ziemi;
• potrafi wskazać właściwe organy i określić ich kompetencje w sprawach zanieczyszczonych gruntów;
• wie, jak identyfikować potencjalne zanieczyszczenia i prawidłowo prowadzić wymagane wykazy;
• potrafi gromadzić i dokumentować informacje o stanie zanieczyszczenia nieruchomości;
• zna zasady współpracy z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska i innymi organami;
• rozumie procedury związane z remediacją oraz obowiązki podmiotów odpowiedzialnych za zanieczyszczenia;
• wie, jak przeprowadzić wewnętrzny przegląd procedur i przygotować jednostkę do kontroli;

Program szkolenia

1. Wyniki kontroli NIK 2026 – najważniejsze problemy w nadzorze nad zanieczyszczeniami powierzchni ziemi

1. Zakres i cel kontroli NIK dotyczącej nadzoru nad zanieczyszczeniami powierzchni ziemi.
2. Najważniejsze obszary ryzyka i problemy wymagające uwagi organów administracji:
• niewystarczające rozpoznanie terenów potencjalnie zanieczyszczonych,
• opóźnienia w podejmowaniu czynności wyjaśniających,
• problemy z przepływem informacji między właściwymi organami,
• niekompletna dokumentacja dotycząca stanu zanieczyszczenia gruntów,
• niewystarczające monitorowanie działań podejmowanych wobec terenów zanieczyszczonych.
3. Obowiązki organów administracji publicznej w zakresie ochrony powierzchni ziemi.
4. Wnioski z kontroli NIK – jak wykorzystać je do usprawnienia procedur i nadzoru?

1. Zanieczyszczenia powierzchni ziemi – podstawy prawne i właściwość organów

1. Aktualne przepisy dotyczące ochrony powierzchni ziemi i odpowiedzialności za zanieczyszczenia.
2. Historyczne zanieczyszczenia powierzchni ziemi a szkody w środowisku – najważniejsze różnice prawne.
3. Kompetencje starosty, regionalnego dyrektora ochrony środowiska, organów gminy oraz Inspekcji Ochrony Środowiska.
4. Obowiązki związane z identyfikacją potencjalnych historycznych zanieczyszczeń powierzchni ziemi.
5. Ustalanie podmiotów odpowiedzialnych za zanieczyszczenia oraz obowiązków władających powierzchnią ziemi.
6. Współpraca między organami administracji – przekazywanie informacji, zgłoszeń i dokumentacji.

1. Identyfikowanie zanieczyszczonych gruntów i prowadzenie czynności administracyjnych

1. Źródła informacji o potencjalnych zanieczyszczeniach powierzchni ziemi.
2. Identyfikacja terenów, na których mogło dojść do zanieczyszczenia w wyniku działalności przemysłowej lub gospodarczej.
3. Gromadzenie i weryfikacja dokumentacji dotyczącej historii użytkowania nieruchomości.
4. Zasady prowadzenia badań gleby i ziemi oraz oceny wyników w świetle obowiązujących standardów.
5. Postępowanie po ujawnieniu potencjalnego lub potwierdzonego zanieczyszczenia.
6. Dokumentowanie czynności oraz przygotowywanie informacji dla właściwych organów.

1. Remediacja, nadzór i odpowiedzialność za zanieczyszczenia powierzchni ziemi

1. Zasady podejmowania działań naprawczych w przypadku stwierdzenia zanieczyszczenia.
2. Kompetencje RDOŚ w zakresie prowadzenia postępowań dotyczących historycznych zanieczyszczeń powierzchni ziemi.
3. Plan remediacji – wymagania, procedury i dokumentacja.
4. Monitorowanie realizacji działań naprawczych oraz ocena ich skuteczności.
5. Odpowiedzialność podmiotów zobowiązanych do przeprowadzenia remediacji.
6. Postępowanie w przypadku braku realizacji obowiązków lub trudności w ustaleniu podmiotu odpowiedzialnego.

1. Przygotowanie jednostki do kontroli NIK – praktyczne działania zapobiegawcze

1. Jak przeprowadzić wewnętrzną weryfikację realizacji obowiązków dotyczących ochrony powierzchni ziemi?
2. Dokumenty, rejestry i informacje wymagające szczególnej uwagi.
3. Najczęstsze błędy organizacyjne i proceduralne – sposoby ich eliminowania.
4. Lista kontrolna dla pracowników administracji odpowiedzialnych za sprawy ochrony środowiska.
5. Praktyczne przykłady postępowania w przypadku ujawnienia zanieczyszczonych gruntów.
6. Pytania uczestników i omówienie problemów występujących w praktyce urzędniczej.